बायनरी नंबर सिस्टम (व्याख्या, डेसिमल ते बायनरी)

0
372
Binary Meaning in Marathi

Binary Meaning in Marathi – Binary in Marathi

बायनरी नंबर सिस्टम चार प्रकारच्या नंबर सिस्टमपैकी एक आहे. संगणक अॅप्लिकेशनमध्ये, जेथे बायनरी नंबर केवळ दोन चिन्हे किंवा अंकांनी दर्शविली जातात, म्हणजे 0 (शून्य) आणि 1 (एक). येथे बायनरी नंबर बेस -2 नंबर सिस्‍टममध्‍ये व्यक्त केल्या आहेत. उदाहरणार्थ, (101) बेस 2 ही बायनरी संख्या आहे. या प्रणालीतील प्रत्येक डिजिटला bit म्हटले जाते.

नंबर सिस्टम हा संगणक आर्किटेक्चरमधील संख्या दर्शविण्याचा एक मार्ग आहे. नंबर सिस्टमचे चार भिन्न प्रकार आहेत, जसेः

बायनरी नंबर सिस्टम (बेस 2)

ऑक्टल नंबर सिस्टम (बेस 8)

डेसिमल नंबर सिस्‍टम (बेस 10)

हेक्साडेसिमल नंबर सिस्टम (बेस 16)

Binary Meaning in Marathi

Binary Meaning in Marathi – मराठीमध्ये बायनरी चा अर्थ

बायनरी (किंवा “बेस -2”) ही एक संख्यात्मक प्रणाली आहे जी फक्त 0 आणि 1 असे दोन अंक वापरते.

Example of a Binary Number

बायनरी नंबरचे उदाहरण-

110100

“बिट” हा एकच बायनरी अंक आहे. वरील क्रमांकामध्‍ये 6 बिट आहेत.

बायनरी सिस्टमला ‘बेस 2’ सिस्टम म्हणून ओळखले जाते. कारण –

(1 आणि 0) मधून निवडण्यासाठी फक्त दोन अंक आहेत

बायनरी सिस्टम वापरताना, दोनची शक्ती वापरून डेटा रूपांतरित केला जातो.

What is a Binary in Marathi

What is a Binary in Marathi – बायनरी म्हणजे काय

बायनरी हा शब्द “Bi-” या शब्दातून आला आहे, म्‍हणेज दोन. व्‍यवहारात आपण “bi-” ला “bicycle” (दुचाकी)  किंवा “binocular”(दोन डोळे) अशा शब्दांमध्ये पाहतो.

जेव्हा तुम्‍ही बायनरी नंबर म्हणता तेव्हा प्रत्येक अंक बोला (उदाहरणार्थ, बायनरी क्रमांक “101” “एक शून्य एक”, किंवा कधीकधी “एक-ओह-वन” म्हणून बोलला जातो). अशा प्रकारे लोक दशांश संख्येसह गोंधळात पडत नाहीत.

What is Binary in Marathi

What is Binary in Marathi – बायनरी म्हणजे काय

संगणक हे असे इलेक्ट्रिकल सिग्नल वापरतात जे चालू किंवा बंद असतात, म्हणून ते बायनरी संख्येच्या मालिकेच्या रूपात दिसतात. हा डेटा 1 आणि 0 क्रम म्हणून दर्शविला जातो (चालू आणि बंद) आम्हाला संगणकावर ज्‍या डेटावर प्रक्रिया करायची आहे तो सर्व डेटा या बायनरी स्वरूपात रूपांतरित करणे आवश्यक आहे.

बुलियन लॉजिकमध्ये True (1) किंवा False (0) चे प्रतिनिधित्व करण्यासाठी एकच बायनरी अंक वापरला जाऊ शकतो, तर मल्टीपल बायनरी अंक मोठ्या संख्येने संग्रहित करण्यासाठी आणि जटिल कार्ये करण्यासाठी वापरले जाऊ शकतात. खरं तर, कोणतीही संख्या बायनरीमध्ये दर्शविली जाऊ शकते.

Binary Numbers Table

बायनरी नंबर टेबल

1 ते 30 पर्यंतच्या डेसिमल नंबर्सच्या याद्यांमधील काही बायनरी संकेत, खाली दिलेल्या यादीमध्ये नमूद केले आहेत.

-Binary Meaning in Marathi - Binary in Marathi

How does Binary work in Marathi?

बायनरी कसे कार्य करते?

बायनरीमधील 0 आणि 1 अनुक्रमे बंद किंवा चालू प्रतिनिधित्व करण्यासाठी वापरले जातात, म्हणजेच विद्युत सिग्नल किंवा बेस 2 एक्स्पॉन्टर OFF किंवा ON असतो. मला माहित आहे की तुम्‍ही थोडे गोंधळात पडत असाल, परंतु ही संकल्पना पुढील प्रमाणे स्पष्ट केली आहे-

How to Convert from Decimal to Binary in Marathi:

दशांश ते बायनरी रूपांतरित कसे करावे:

दशांश (बेस दहा) नंबर सिस्‍टममध्‍ये प्रत्येक स्थान-मूल्यासाठी दहा संभाव्य मूल्ये (0,1,2,3,4,5,6,7,8 किंवा 9) असतात. याउलट, बायनरी (बेस दोन) नंबर सिस्‍टममध्‍ये प्रत्येक स्थान-मूल्यासाठी 0 किंवा 1 म्हणून दर्शविलेले दोन संभाव्य मूल्ये आहेत. बायनरी सिस्टम इलेक्ट्रॉनिक संगणकांची अंतर्गत भाषा असल्याने, संगणक प्रोग्रामरने डेसिमल ते बायनरीमध्ये रूपांतर कसे करावे हे समजले पाहिजे.

जरी दशांश बायनरीमध्ये रूपांतरित करण्याच्या बर्‍याच पद्धती आहेत, परंतु यात सोपी पद्धत आहे – दशांश संख्या 2 ने विभाजित करणे आणि Remainder ने बायनरी बनविणे.

उदाहरणार्थ, आपण दशांश क्रमांक 156 बायनरीमध्ये रूपांतरित करू या –

आपण कागदावर हा विभाग करता तेव्हा ही पद्धत समजणे खूप सोपे आहे, कारण आपल्याला फक्त 2 ने विभाजित करावे लागेल.

उदाहरणार्थ –

156/2 = उर्वरित 0

आपण 2 ने भागाकार करत असल्यामुळे सम संख्येची शिल्लक 0 असेल आणि जेव्हा संख्या विषम असेल तर शिल्लक 1 असेल.

156/2 = शिल्लक 0

78/2 = शिल्लक 0

39/2 = शिल्लक 1

19/2 = शिल्लक 1

9/2 = शिल्लक 1

4/2 = शिल्लक 0

2/2 = शिल्लक 0

तुम्‍ही 0 पर्यंत पोहोचेपर्यंत विभाजित करणे सुरू ठेवा. प्रत्येक नवीन भाग दोन ने विभाजित करत खाली जात रहा आणि शिल्लक ही प्रत्येक भाज्य संख्येच्‍या उजवीकडे लिहित जा. जेव्हा भाग 0 असेल तेव्हा थांबा.

नवीन, बायनरी नंबर लिहा. खालच्या शिल्लक पासुन सुरवात करून शिल्लक क्रम वरच्या बाजूस वाचा. या उदाहरणासाठी,

दशांश संख्या 156 = 10011100 बायनरी संख्या

येथे बायनरी- साठी काही दशांश संख्यांचा चार्ट आहे

Binary Meaning in Marathi - Binary in Marathi

आता आपल्याला दशांश बायनरीमध्ये रूपांतरित कसे करावे हे समजले आहे.

How to Convert text into binary in Marathi

मजकूर बायनरीमध्ये रूपांतरित कसा करावा:

A हे अक्षर A हे अक्षर कधी नसते? ठीक आहे, संगणक A हा अक्षर वापरत नाही. A चे प्रतिनिधित्व करण्यासाठी ते आठ अक्षरी बायनरी क्रमांक 01000001 वापरतात.

संगणकाची हार्डवेअर सर्किटमध्ये दोन विद्युत अवस्था on किंवा off असतात कारण संगणक बायनरी नंबरची ट्रांसपोर्ट, कैल्‍युलेट आणि ट्रांसलेट करतो. हे दोन्ही अवस्था शून्य (बंद) किंवा एक (चालू) म्हणून दर्शविली जाऊ शकतात. आपल्या संगणकावरील सॉफ्टवेअरमध्ये आपण त्यांच्यासह कार्य करीत असताना अक्षराची सर्व अक्षरे, संख्या आणि चिन्हे आठ कॅरेक्‍टर बायनरी संख्येमध्ये रूपांतरित केली जातील.

A या अक्षराचे प्रतिनिधित्व 01000001 म्‍हणून करण्यासाठी, संगणकाला (आणि आपण, त्यासह अनुसरण करण्यासाठी) अनेक बेसिक टूल्‍सची आवश्यकता आहे.

असेच एक टूल ASCII रूपांतरण चार्ट आहे. जास्त तांत्रिक तपशील न घेता, ASCII चार्ट 1 ते 255 मधील अक्षरे कॅपिटलाइड (A-Z) आणि लोअर केस (a-z), तसेच संख्या (0-9), मोकळी जागा आणि इतर विशेष वर्ण. युनिक ASCII नंबर जो प्रत्‍येक कॅरेक्‍टरला मॅप कलेला असतो उदाहरणार्थ, कॅपिटल अक्षर A, एक अद्वितीय आठ-वर्ण बायनरी संख्या, 01000001 सारख्या शून्य आणि एकचा संयोजन करण्यासाठी वापरला जातो.

मुळात हा एक टू-स्‍टेप सिक्रेट कोड आहे. प्रथम लेटर साठी अद्वितीय ASCII क्रमांक हस्तगत करणे. दुसरे चरण म्हणजे एक अद्वितीय आठ वर्ण बायनरी नंबर तयार करणे, ASCII क्रमांकाचे प्रतिनिधित्व करण्यासाठी एक आणि शून्य यांचे संयोजन.

आणि अर्थातच, अक्षरे किंवा वर्णांमधील आठ वर्णांच्या एकत्रिकरणावरून जाणे या प्रक्रियेला उलट करते: प्रथम बायनरी नंबरला 1 ते 255 च्या संख्येमध्ये रुपांतरित करा नंतर ASCII चार्टमधील कॅरेक्‍टर शोधण्यासाठी त्या नंबरचा वापर करा.

आता आपल्याला अद्वितीय ASCII क्रमांकावर अक्षरे बायनरी क्रमांकावर रूपांतरित करण्याचे आणि [बायनरी संख्या कशा तयार करायच्या] गुप्त सूत्र माहित आहे, संपूर्ण प्रक्रिया स्‍टेप-बाय-स्‍टेप करूया. C अक्षरापासून प्रारंभ करूया.

प्रथम, अप्परकेस अक्षराला दिलेली अनोखी संख्या शोधण्यासाठी आम्हाला खालील प्रमाणे ASCII चार्ट वापरण्याची आवश्यकता आहे. वापरण्यासाठी अद्वितीय दशांश संख्या 67 आहे.

Binary Meaning in Marathi - Binary in Marathi

आता दशांश संख्या 67 ला बायनरी मध्ये रूपांतरित करू.

67/2 = शिल्लक 1

33/2 = शिल्लक 1

16/2 = शिल्लक 0

8/2 = शिल्लक 0

4/2 = शिल्लक 0

2/2 = शिल्लक 0

1/2 = शिल्लक 1

उत्तर वरून खाली आहे – 01000011

तर 67 ची दशांश संख्या 01000011 इतकी आहे

Data Meaning in Marathi: डेटा म्हणजे काय: डेटाचे प्रकार आणि डेटाचे विश्लेषण कसे करावे?

Frequently Asked Questions

वारंवार विचारण्यात येणारे प्रश्न

Binary Number Meaning in Marathi

गणित आणि डिजिटल इलेक्ट्रॉनिक्समध्ये, बायनरी क्रमांक म्हणजे बेस -2 नंबर सिस्‍टम किंवा बायनरी नंबर सिस्‍टम मध्ये व्यक्त केलेली संख्या, जी केवळ दोन चिन्हे वापरतात: सामान्यत: “0” (शून्य) आणि “1” (एक). बेस -2 नंबर सिस्‍टम ही त्रिज्या 2 ची मूलांक असलेली एक स्थितीत्मक संकेत आहे. प्रत्येक अंक bit किंवा binary digit म्हणून संदर्भित केला जातो.

Previous articleडेटा म्हणजे काय: डेटाचे प्रकार आणि डेटाचे विश्लेषण कसे करावे?
Next articleप्रोटोकॉल म्हणजे काय? प्रोटोकॉलचे प्रकार आणि त्यांचे उपयोग

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.