सॉफ्टवेअर म्हणजे काय? व्याख्या, प्रकार आणि उदाहरणे

0
362
Software in Marathi

Software in Marathi

आज सॉफ्टवेअर आपल्या आजूबाजूला आहे. 2008 मध्ये, जगात वैयक्तिक संगणकांची संख्या एक अब्जच्या पुढे गेली; आज, जगात 5.11 अब्ज अद्वितीय मोबाइल वापरकर्ते आहेत. यापैकी प्रत्येक डिव्हाइस ऑपरेटिंग सिस्टमद्वारे ऑर्गनाइज केले गेले आहे, बर्‍याच इंटर-रिलेलेटेड फंक्शन्ससह सॉफ्टवेअरचा एक जटिल भाग आहे. तथापि, हे सॉफ्टवेअर काय करतो हे केवळ हिमगनाचा वरील भाग पाहण्‍यासारख आहे. सॉफ्टवेअर जगभरात संवाद करण्यासाठी व्यवसाय आणि व्यक्ती वापरतात.

What is Software in Marathi

What is Software in Marathi – मराठी मध्ये सॉफ्टवेयर म्हणजे काय

सॉफ्टवेअर संगणकाच्या कोडमध्ये लिहिलेल्या सूचनांचा एक समूह आहे, जे संगणकास कसे वर्तन करावे किंवा विशिष्ट कार्य कसे करावे हे सांगते. सॉफ्टवेअर सहसा व्यावसायिक प्रोग्राम (मायक्रोसॉफ्ट वर्ड आणि अॅडोब फोटोशॉप सारखे), गेम्स, एक कंप्यूटर ऑपरेटिंग सिस्टम किंवा व्हायरस आणि रॅन्समवेअर सारखे मालवेयर पण असू शकते. कंप्यूटरवर चालणारा कोणताही प्रोग्राम किंवा कोड हे सॉफ्टवेअरचे उदाहरण आहे आणि तुम्‍ही कंप्यूटरवर काहीही करता तेव्हा हे सॉफ्टवेअर वापरण्याची आवश्यकता असते. सॉफ्टवेअर कंप्यूटर प्रोग्रामरद्वारे तयार केले जाते, ज्‍यांना सामान्यतः कोडर म्हणून ओळखले जाते.

Software Meaning in Marathi

Software Meaning in Marathi- सॉफ्टवेअरचा मराठीत अर्थ;

सॉफ्टवेअर, व्यापक शब्दांमध्ये, इंस्ट्रक्शंसचा एक सेट आहे (सामान्यत: कोड म्हणून संबोधला जातो), तो तुम्‍ही आणि डिव्हाइसच्या हार्डवेअर दरम्यान स्थित असतो, तो आपल्याला त्यांचा वापर करण्यास सक्षम करतो.

पण कंप्यूटर सॉफ्टवेअर म्हणजे काय? सामान्य माणसाच्या दृष्टीने हा कंप्यूटर प्रणालीचा एक अदृश्य घटक आहे ज्यामुळे आपल्यास कंप्यूटरच्या फिजिकल कंपोनेंटसोबत इंटरॅक्‍ट करणे शक्य होते. सॉफ्टवेअर हे आपल्याला स्मार्टफोन, टॅब्लेट, गेम बॉक्स, मीडिया प्लेयर आणि तत्सम डिव्हाइससोबत कम्यूनिकेट करण्याची परवानगी देते.

कंप्यूटर सॉफ्टवेअर हा कंप्यूटर सिस्टमचा एक भाग आहे ज्यामध्ये डेटा किंवा कंप्यूटर निर्देशांचा समावेश आहे.

हार्डवेअर आणि सॉफ्टवेअरमधील फरक काय आहे हे लक्षात घेणे महत्वाचे आहे. सॉफ्टवेअर एक अमूर्त संसाधन आहे. तुम्‍ही ते आपल्या हातात धरू शकत नाही. हार्डवेअरमध्ये माउस, कीबोर्ड, यूएसबी पोर्ट, सीपीयू, मेमरी, प्रिंटर आणि यासारख्या मूर्त स्त्रोतांचा समावेश असतो. फोन हार्डवेअर असतात. आयपॅड, किन्डल्स आणि फायर टीव्ही स्टिक हार्डवेअर आहेत. पण सिस्टम कार्यान्वित करण्यासाठी हार्डवेअर आणि सॉफ्टवेअर एकत्र कार्य करतात.

Software in Our Daily Life

आमच्या दैनंदिन जीवनात सॉफ्टवेअर

सॉफ्टवेअर आयुष्य सोयीस्कर बनविण्यात मदत करते. उदाहरणार्थ, कंप्यूटर सॉफ्टवेअरने सोशल नेटवर्क्सचा वापर करून जगभरातील मित्रांशी संपर्क साधणे आणि ब्राउझिंगद्वारे आवश्यक असलेली कोणतीही माहिती शोधणे सुलभ केले आहे. सॉफ्टवेअर हे इलेक्ट्रॉनिक्स आणि उपकरणांमध्ये अधिक सहजतेने इंटिग्रेट होत असल्याने, हे जीवनातील आव्हाने सुलभ करतात. उदाहरणार्थ, ऑन-बोर्ड जीपीएस सॉफ्टवेयरसह एका बिंदूपासून दुसर्‍या ठिकाणी जाणे किती सोपे आहे हे प्रत्येकाला परिचित आहे.

डिजिटल अलार्म क्लॉक, इलेक्ट्रॉनिक पार्किंग मीटर, होम सिक्युरिटी सिस्टम, ट्रॅफिक लाइट्स, फायर अलार्म, प्रिंटर आणि इतर बर्‍याचदा तुम्‍ही आजकाल वापरत असलेल्या एम्बेड केलेल्या सिस्टममधील सॉफ्टवेअरची उदाहरणे आहेत. जेव्हा तुम्‍ही दुरवरील तुमच्‍या एखादया मित्राशी मोबाइलवरून बोलतात; टेलिव्हिजनवर तुमच्‍या पसंतीच्या आधारावर तुमचे आवडते कार्यक्रम रेकॉर्ड करू शकतात आणि हे सर्व तंत्रज्ञान आणि सॉफ्टवेअरमुळे होते.

हे सांगणे खूप सोपे आहे की भविष्यकाळात सॉफ्टवेअर आपल्या जीवनाचा एक महत्त्वाचा भाग राहील. कंप्यूटर सॉफ्टवेअर जसा परिष्कृत होत जाईल तसतसे हे अधिक जटिल आव्हानांसह लोकांना मदत करेल.

History of Software in Marathi

History of Software in Marathi – सॉफ्टवेअरचा इतिहास

19 व्या शतकात नियोजित अडा लव्हलेस यांनी नालिटिकल इंजिनसाठी आउटलाइन (अल्गोरिदम) लिहिले होते आणि तो सॉफ्टवेअरचा पहिला तुकडा असावा. तथापि, दोन्हीपैकी कोणतेही अॅनॅलिटिकल इंजिन किंवा त्यासाठी कोणतेही सॉफ्टवेअर तयार केलेले नाही.

सॉफ्टवेअर विषयी पहिले सिद्धांत – जसे की आज आपण त्यांना ओळखतो त्या संगणकाची निर्मिती करण्यापूर्वी – अॅलन ट्युरिंग यांनी 1935 च्या निबंध संगणकीय एन्स्चेडंगस्प्रोब्लम (निर्णयाची अडचण) या विषयावर निबंध लिहिला होता.

यामुळे अखेरीस कंप्यूटर विज्ञान आणि सॉफ्टवेअर अभियांत्रिकी या दोन शैक्षणिक क्षेत्रांची निर्मिती झाली, जे सॉफ्टवेअर आणि त्याची निर्मिती दोन्ही अभ्यास करतात. कंप्यूटर विज्ञान अधिक सैद्धांतिक आहे (ट्युरिंगचा निबंध कंप्यूटर विज्ञानाचे एक उदाहरण आहे), जिथे सॉफ्टवेअर अभियांत्रिकी अधिक व्यावहारिक चिंतेवर लक्ष केंद्रित करते.

तथापि, 1946 च्या आधी, सॉफ्टवेअर जे आता आम्हाला समजले आहे – स्‍टोअर्ड-प्रोग्राम डिजिटल कॉम्प्यूटरच्या मेमरीमध्ये स्‍टोअर केलेले प्रोग्रॅम अद्याप अस्तित्वात नव्हते. त्याऐवजी प्रथम इलेक्ट्रॉनिक संगणकीय उपकरणे त्‍यांना पुन्हा reprogram करण्‍यासाठी चालू केली गेली.

विंडोजसाठी 10 सर्वात सुरक्षित सॉफ्टवेअर डाउनलोड साइटस्

Types of Software in Marathi

Types of Software in Marathi – सॉफ्टवेअरचे प्रकार

सर्व सॉफ्टवेअर सॉफ्टवेअर असले तरीही, आपला दररोजचा सॉफ्टवेअर वापर दोन मार्गांनी केला जाऊ शकतो: एक सिस्टम सिस्टम आहे आणि दुसरे एक अॅप्लिकेशन म्हणून.

1) Systems Software

सिस्टम सॉफ्टवेयरमध्ये असे प्रोग्राम समाविष्ट असतात जे स्वतः कंप्यूटर मैनेज करण्यासाठी समर्पित असतात, जसे की ऑपरेटिंग सिस्टम, फाइल मैनेजमेंट यूटिलिटीज आणि डिस्क ऑपरेटिंग सिस्टम (किंवा DOS). ऑपरेटिंग सिस्टम, एप्लिकेशन आणि डेटा व्यतिरिक्त कंप्यूटर हार्डवेअर संसाधने मैनेज करते. तुमच्या कंप्यूटरवर सिस्टम सॉफ्टवेयर इंस्‍टॉल केले नाहित तर तुम्‍हाला संगणकाकडून जे काम करवून घ्‍यायवे आहे त्‍या प्रत्येक गोष्टीसाठी सूचना टाइप कराव्‍या लागतील!

या सॉफ्टवेअरशिवाय तुम्‍ही तुमचा कंप्यूटर सुरू करू शकणार नाही, विंडोजमध्ये जाऊ शकणार नाही आणि डेस्कटॉपमध्ये प्रवेश करू शकणार नाही. सर्व स्मार्ट उपकरणांमध्ये आयफोन आणि अँड्रॉइड डिव्हाइससह सिस्टम सॉफ्टवेयर असते.

सिस्टम सॉफ्टवेयरचे पुढील प्रकार आहेत –

i) Operating system (OS):

विंडोज किंवा मॅकओएस सारख्या ऑपरेटिंग सिस्टमशिवाय संगणक केवळ हार्डवेअर घटकांचा संग्रह आहे जे कोणतेही कार्य करण्यास अक्षम आहे. ओएस संगणकास मूलभूत कार्ये करण्यास परवानगी देतो, इंटरफेस प्रदान करतो जेणेकरून यूजर कंप्यूटरशी संवाद साधू शकतील, आणि एक प्‍लॅटफॉर्म ज्यावर एप्लिकेशन चालू शकतात. अनावश्यकता कमी करण्यासाठी एप्लिकेशनसाठी ओएस “अमूर्त” अनेक सामान्य कार्ये करतात – उदाहरणार्थ, ओएस एप्लिकेशनना प्रिंटिग म्हणून सेवा प्रदान करते जेणेकरून प्रत्येक प्रोग्रामला प्रिंटरवर फायली पाठविण्याची स्वतःची पद्धत असणे आवश्यक नाही.

ii) Firmware:

बर्‍याच डिव्‍हाइसेस आणि घटकांकडे फर्मवेअर असते, जे समी-परमनंट सॉफ्टवेअर आहे जे डिव्हाइसला कसे वर्तन करावे आणि इतर डिव्‍हाइसेसशी कसे संवाद साधता येईल हे सांगते. फर्मवेअर बर्‍याचदा अपडेट केले जाऊ शकते, परंतु डिव्हाइसवर कोणतीही पॉवर लागू नसते तेव्हाही टिकून राहते.

iii) Device drivers:

डिव्हाइस ड्रायव्हर्स एक लहान प्रोग्राम असतात जे ऑपरेटिंग सिस्टम आणि संगणक घटकांना कम्यूनिकेटकरण्याची परवानगी देतात. प्रत्येक कंपोनंटला ड्रायव्हर आवश्यक असतात जेणेकरुन ते डिव्हाइस कसे वापरावे हे OS ला माहित आहे. व्हिडीओ कार्ड, साउंड चिप, कीबोर्ड आणि माऊससह संगणकामधील अक्षरशः प्रत्येक कम्यूनिकेटचे स्वतःचे ड्रायव्हर असतात.

iv) Utilities:

सिस्टम सॉफ्टवेअर आणि एप्लिकेशन यांच्यातील ओळ अस्पष्ट करणे, यूटिलिटीज हे एक लहान प्रोग्राम आहेत जे विशिष्ट ओएस कार्ये करण्यासाठी ओएस सोबतच येतात किंवा इंटिग्रेट करतात. अँटी-मालवेयर सॉफ्टवेअर, हार्ड ड्राइव्ह क्लीनअप आणि फाईल कॉम्प्रेशन टूल्स (विनझिप सारखी) यूटिलिटीजची उदाहरणे आहेत.

2) Applications Software

एप्लिकेशन सॉफ्टवेअर, किंवा फक्त एप्लिकेशन, यांना बर्‍याचदा प्रॉडक्टिविटी प्रोग्राम्‍स किंवा एंड-यूजर प्रोग्राम म्हटले जाते कारण ते वापरकर्त्यास डयाक्‍यूमेंट तयार करणे, स्प्रेडशीट, डेटाबेस आणि प्रकाशने तयार करणे, ऑनलाइन संशोधन करणे, ईमेल पाठविणे, ग्राफिक्स डिझाइन करणे, व्यवसाय चालविणे, आणि अगदी गेम खेळण्‍यासाठी मदद करतात!

एप्लिकेशन सॉफ्टवेयर हे ज्या कामासाठी डिझाइन केले आहे ते विशिष्ट आहे आणि कॅल्क्युलेटर एप्लिकेशनपेक्षा सोपे किंवा वर्ड प्रोसेसिंग एप्लिकेशनइतके जटिल असू शकते. तुम्‍ही एखादा डयाक्‍यूमेंट तयार करण्यास प्रारंभ करता तेव्हा वर्ड प्रोसेसिंग सॉफ्टवेअरने तुमच्‍यासाठी मार्जिन, फॉन्ट स्‍टाइल आणि साइज आणि लाइन स्‍पेसिंग आधीच सेट केले आहे. परंतु तुम्‍ही या सेटिंग्ज बदलू शकता आणि तुमच्‍याकडे आणखी बरेच फॉर्मेटिंग पर्याय उपलब्ध आहेत. उदाहरणार्थ, वर्ड प्रोसेसर एप्लिकेशन तुमच्‍या आवश्यकतेनुसार कलर, हेडिंग आणि पिक्‍चर एड करणे किंवा डिलिट, कॉपी करणे, हलविणे आणि डयाक्‍यूमेंटचे स्वरूप बदलणे सुलभ करते.

काही सामान्य प्रकारच्या एप्लिकेशन सॉफ्टवेअरमध्ये हे समाविष्ट आहे:

उत्पादकता सॉफ्टवेअर, ज्यात बहुतेक कंप्यूटर वापरकर्त्यांद्वारे वर्ड प्रोसेसर, स्प्रेडशीट आणि वापरण्यासाठीची साधने समाविष्ट आहेत

प्रेजेंटेशन सॉफ्टवेअर

ग्राफिक डिझाइनर्ससाठी ग्राफिक्स सॉफ्टवेअर

CAD/CAM सॉफ्टवेअर

विशिष्ट वैज्ञानिक एप्लिकेशन

मार्केट किंवा उद्योग-विशिष्ट सॉफ्टवेअर (उदाहरणार्थ, बँकिंग, विमा, रिटेल आणि उत्पादन वातावरणात)

कंप्यूटर प्रणालींसाठी अँटी-व्हायरस सॉफ्टवेअर देखील आहे. आणि शेवटी, अॅप्स सुदधा सॉफ्टवेअर आहेत.

How To Get Software

सॉफ्टवेअर कसे मिळवावे?

ऑपरेटिंग सिस्टम आधीपासूनच इंस्‍टॉल केलेल्या काही सॉफ्टवेअरसह येतात. विंडोज 10 मध्ये उदाहरणार्थ Edge वेब ब्राउझर आहे, उदाहरणार्थ, आणि WordPad आणि Fresh Paint सारखे एप्लिकेशन देखील असतात. IOS मध्ये Photos, Calendar, Weather आणि Clock आहे. तुमच्‍या डिव्हाइसमध्ये तुमच्‍याकडे आवश्यक असलेले सर्व सॉफ्टवेअर नसल्यास तुम्‍ही आणखी मिळवू शकता.

आज बरेच लोक सॉफ्टवेअर मिळवण्याचा एक मार्ग विशिष्ट स्टोअरमधून डाउनलोड करीत आहे. उदाहरणार्थ, आयफोनवर लोक सुमारे 200 अब्ज वेळा अ‍ॅप्स डाउनलोड करतात. हे तुमच्‍यासाठी पूरेसे नसल्यास, अॅप्स सॉफ्टवेअर आहेत.

तुमच्‍या संगणकावर सॉफ्टवेअर एड करण्‍याचा दुसरा मार्ग म्हणजे डीव्हीडी सारख्या फिजिकल मीडियाद्वारे किंवा बर्‍याच वर्षांपूर्वी फ्लॉपी डिस्कद्वारे.

शेअरवेअर (प्रारंभिक विनामूल्य चाचणी कालावधीनंतर विकले गेलेले सॉफ्टवेअर), लाइटवेअर (काही क्षमता अक्षम असणारे शेअरवेअर), फ्रीवेअर (निर्बंध नसलेले मुक्त सॉफ्टवेअर), पब्लिक डोमेन सॉफ्टवेअर (निर्बंध नसलेले मुक्त) आणि ओपन सोर्स म्हणून सॉफ्टवेअर खरेदी केले किंवा विकत घेतले जाऊ शकतात.

What is Software License in Marathi

What is Software License in Marathi – सॉफ्टवेअर परवाना

सॉफ्टवेअरचा परवाना यूजरला परवानाधारक वातावरणात सॉफ्टवेअर वापरण्याचा अधिकार देतो.

सॉफ्टवेअर परवाना एक कायदेशीर बंधनकारक करार आहे जो एप्लिकेशनसाठी वापरण्याच्या अटी निर्दिष्ट करतो आणि सॉफ्टवेअर उत्पादक आणि अंतिम वापरकर्त्याचे हक्क परिभाषित करतो.

निर्मात्याने फिल्टर केलेले डीफॉल्ट परवाना प्रकारांची सूची खाली दिलेली आहे –

1) Freeware

नावानुसार, फ्रीवेअर एक सॉफ्टवेअर आहे जे तुमच्‍या इच्छेनुसार डाउनलोड आणि वापरण्यास विनामूल्य आहे. फ्रीवेअरचे वितरण कोणत्याही कॉपीराइटद्वारे प्रतिबंधित नाही. तुम्‍ही ते डाउनलोड करू आणि एक टक्का पैसे न घेता ते वापरू शकता. मर्यादित कालावधीनंतर फ्रीवेअर कालबाह्य होत नाही. जीएनयू जनरल पब्लिक लायसन्स हा एक विशिष्ट प्रकारचा परवाना आहे जो विनामूल्य असू शकतो किंवा नसू शकतो, परंतु वापरकर्त्यांना त्यांच्या इच्छेनुसार सॉफ्टवेअरमध्ये बदल करण्यास मुभा मिळते.

2) Shareware

शेअरवेअर हे कॉपीराइट केलेले सॉफ्टवेअर आहे जे डाउनलोड करण्यासाठी विनामूल्य आहे, परंतु त्याची उपयोगिता काही प्रमाणात मर्यादित आहे. शेअरवेअर हे मर्यादित कालावधीनंतर कालबाह्य होऊ शकते, त्यानंतर तुमच्‍याला पुन्हा सॉफ्टवेअर वापरण्यासाठी पैसे द्यावे लागतील. अन्य प्रकरणांमध्ये, कदाचित वेळ मर्यादा असू शकत नाही परंतु तुम्‍ही फी भरल्याशिवाय तुमच्‍याला सॉफ्टवेअरच्या सर्व फीचर्सचा एक्‍सेस मिळणार नाही.

3) Limited License

लिमिटेड लायसंस सॉफ्टवेअर केवळ गैर-व्यावसायिक हेतूसाठी वापरण्यासाठी आहे. ग्राहक एकाच वेळी सॉफ्टवेअर वापरू शकतील अशा संगणकांच्या संख्येवर प्रतिबंधित आहेत. लिमिटेड लायसंस सॉफ्टवेअरचे एक उदाहरण म्हणजे शैक्षणिक संस्थांमध्ये मर्यादित संख्येने संगणकावर स्थापित केलेले सॉफ्टवेअर.

4) Unlimited Site License

तुम्‍ही अनलिमिटेड साइट लायसंस सॉफ्टवेअर बनवू शकता अशा कॉपीच्या संख्येवर मर्यादा नाही. या प्रकारचे सॉफ्टवेअर शैक्षणिक संस्थांमध्ये लोकप्रिय आहे जेणेकरून ते शिक्षक आणि कर्मचार्‍यांना प्रदान करतील. अनलिमिटेड साइट लायसंस केवळ त्याच परिसरातील सॉफ्टवेअरच्या वापरास परवानगी देतो, जसे की महाविद्यालय परिसर किंवा ऑफिस.

5) Enterprise Site License

एंटरप्राइझ साइट लायसंस अनलिमिटेड साइट लायसंस सारखे आहे परंतु ते एका भौतिक ठिकाणी मर्यादित नाही. ज्या कंपनीकडे वेगवेगळ्या ठिकाणी कार्यालये आहेत त्यांच्या सर्व कार्यालयांमध्ये सॉफ्टवेअर इंस्‍टॉल करण्याची परवानगी आहे. सॉफ्टवेअर वापरल्या जाऊ शकणार्‍या संगणकाच्या संख्येवर ग्राहक मर्यादित असू शकतात, जसे की 50 किंवा 100 कंप्यूटर.

6) Volume Purchase Agreement

व्हॉल्यूम खरेदी करारामुळे संस्थेस कमी किंमतीत कॉपीराइट केलेले सॉफ्टवेअर मोठ्या प्रमाणात खरेदी करणे शक्य होते. एका डीव्हीडी किंवा सीडीवर एकापेक्षा जास्त कॉम्प्युटर इंस्‍टॉल करण्‍याकरिता फीच्या अतिरिक्त डिस्क्ससह सॉफ्टवेअरची एकच प्रत ग्राहकास प्राप्त होते.

7) Single License

या प्रकारचे लायसंस केवळ एका संगणकावर सॉफ्टवेअर इंस्‍टॉल करण्याची परवानगी देतो. तुमच्‍याला अतिरिक्त संगणकांवर सॉफ्टवेअर इंस्‍टॉल करण्याची आवश्यकता असल्यास तुमच्‍याला प्रत्येक संगणकासाठी स्वतंत्र लायसंस घ्यावे लागेल. ओरिजनल इक्विपमेंट मॅन्युफॅक्चरर, किंवा ओईएम, लायसन्स हा सिंगल लायसंसचे एक उदाहरण आहे, ज्यानुसार सॉफ्टवेअर वेगळ्या संगणकावर ट्रांसफर करता येत नाही. मायक्रोसॉफ्ट विंडोज, जेव्हा रिटेल स्टोअरमध्ये खरेदी केलेल्या संगणकावर आधीपासून इंस्‍टॉल केले जाते, तेव्हा ते OEM सिंगल लायसंसचे एक उदाहरण आहे.

Previous articleप्रिंटर म्हणजे काय, त्यांचे प्रकार आणि ते कार्य कसे करतात
Next articleहार्ड डिस्क म्हणजे काय? ते कसे कार्य करतात? त्‍यांचे प्रकार

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.